Corporaties moeten door alle affaires niet in de slachtofferrol vervallen, maar juist gaan investeren, zichzelf reorganiseren om zo doelmatig mogelijk te presteren, schrijven Leo Gerrichhauzen en Guus Terlingen in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Rob van den Broeke (QuaWonen) sluit er in zijn column op aan: ‘Het wordt tijd dat de sector het lot in eigen hand neemt. Bruggen bouwen en springen, over die schaduw!’
Rutte II dwingt gemeenten terug in volkshuisvestelijke dubbelrol, staat te lezen in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Dat valt op te maken uit het voornemen van het kabinet Rutte II om corporaties weer onder directe aansturing van de gemeenten te brengen. Ook aandacht voor de lessen die je van ‘Vestia’ kunt leren: beperk je als corporatie tot je kerntaken en houdt het wat betreft derivaten simpel.
‘Het grootste gevaar is dat alles bij het oude blijft en de politiek gewoon besluit tot een greep in de kas van de woningcorporaties. Dat zou desastreus zijn,’ zegt Marc Calon over de kabinetsformatie in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Ook aandacht voor de middeninkomens: de kans op een woning hangt sterk af van de regio waar je woont: in de noordelijke provincies, delen van Overijssel, Zeeland en Limburg is wel wat te vinden.
“Woningcorporaties zijn hele stevige organisaties en blijven dus een hele interessante partij voor banken.”Dat zegt Erik Terheggen van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting aan aanleiding van de Vestia-deal. Ook aandacht voor overwaarde: 65-plussers hebben gemiddeld meer dan 200.000 euro aan overwaarde in het eigen huis zitten, maar dat laat zich niet of nauwelijks verzilveren.
Wie bouwt er nog?
Een naoorlogs laagterecord van de bouwproductie in Nederland ligt op de loer. Over een mogelijk herstel lopen de inschattingen sterk uiteen. Een nieuwe kijk op de werking van de woningmarkt en het in te zetten instrumentarium kan niet meer achterblijven. Gelukkig raken steeds meer partijen hiervan overtuigd. Dit nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting gaat in op de huidige crisis en de mogelijkheden die er zijn om uit het dal te klimmen. Er blijkt bijvoorbeeld nog zeker plaats voor vernieuwend denken. We beschrijven een nieuwe visie op de ontwikkelopgave en we kijken hoe in Duitsland het nieuwbouwproces is georganiseerd, waarbij bijvoorbeeld particulieren, veel meer een ontwikkelende rol toebedeeld krijgen.
Naast het thema is in deze editie aandacht voor buurteffectenonderzoek en gaan we op zoek naar de gevolgen van prijsopdrijving in de woningbouw. Download de inhoudsopgave om te zien wat u nog meer kunt verwachten in de laatste editie van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting voor de zomer. Na de zomer zijn we er natuurlijk weer!
Na Vestia: 'Corporatiesector heeft nieuwe grenzen nodig'
‘Het feit dat de meeste corporaties goed functioneren is geen reden om de ordening niet aan te pakken. De incidenten hebben namelijk wel met de ordening te maken’, zegt Johan Conijn in deze editie van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting naar aanleiding van de problemen bij Vestia. Het belang van starters voor de koopwoningmarkt mag niet onderschat worden, stellen Dirk Brounen en Martijn de Jong-Tennekes. En in de nieuwe rubriek ’Geluiden uit de praktijk’ aandacht voor Le Medi: in hoeverre is deze Rotterdamse wijk geslaagd te noemen?
Waarom ziet een accountant niet alles?
Enkele van de grootste en meest gerenommeerde accountantskantoren van Nederland controleerden de boeken van de woningcorporaties waarvan later bleek dat zij flink de fout in waren gegaan. Hoe dat kan, staat in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. ‘Het hele probleem met de accountantsverklaring is in feite dat het eigenlijk geen drol zegt.’
Verder aandacht voor scheefwonen: je treft het vooral in de Randstad aan. En voor maatschappelijk vastgoed: het biedt corporaties kans op een nieuwe legitimering.
van duurzaam denken naar duurzaam doen
De wereld van duurzaam bouwen en renoveren is volop in beweging en heeft op veel terreinen nog een experimentele status. In het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting staat daarom de vraag centraal: wat wordt ook gerealiseerd van alle goede bedoelingen? “De inspanningen verschillen zeer per corporatie. Maar we moeten ons daar niet door laten afleiden. Gewoon doorgaan op de ingeslagen weg,” vindt Jim Schuyt van De Alliantie. Verder aandacht voor 110 jaar Woningwet en voor positief coachen: “Wat zou er gebeuren als wij zeggen dat we blij zijn met de lage rente en dat we niet bang zijn voor een rentestijging, omdat we ruim de tijd hebben gehad om voor de lange termijn goedkoop geld in te kopen?” vraagt Gerrit Breeman zich af.
Hoogste tijd voor de grote brutering
Om de compleet verstarde woningmarkt in beweging te krijgen biedt alleen een radicale herziening soelaas. Het is de hoogste tijd voor de grote brutering, schrijven Pieter Buisman, Anke Sieverink, Bart Louw en Tom Staeter (DHV) in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Ook in het tijdschrift een interview met Dirk Brounen: “De Nederlandse woningmarkt is niet meer van deze tijd”. En verder laat Sas van Gent zien dat krimp ook wel degelijk kansen biedt.
Idealen, ze zijn van alle tijden
De discussie over de woningmarkt begint langzamerhand trekjes te vertonen van een loopgravenoorlog, schrijft Marc Calon (Aedes) in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Waarom zijn we niet in staat een oplossing te vinden, vraagt hij zich af.
Bevlogen mensen zijn er nog volop te vinden in de volkshuisvesting, het zijn alleen geen wereldhervormers meer, zegt Maya Savelkoul in het nieuwe nummer dat als thema idealen heeft.
Ter geruststelling: idealen zijn van alle tijden.
Verderop in het tijdschrift houdt Hugo Priemus de Woonvisie van minister Donner tegen het licht. “Het bevat pluspunten, zoals het centraal stellen van de burger en het streven naar reductie van de energiekosten, maar de Woonvisie is ook inconsistent en paternalistisch.” Right to Buy heeft van veel mensen huiseigenaar gemaakt én Groot-Brittannië opgezadeld met onverkoopbare huurwoningen in wijken waar niemand wil wonen; staat Nederland dat met kooprecht ook te wachten?
Ander leiderschap van corporaties
De aandacht gaat vaak uit naar de kwaliteit van intern toezicht, terwijl de kwaliteit van het bestuur veel doorslaggevender is voor de prestaties van corporaties, stellen Rik Koolma en Leo Gerrichhauzen in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. ‘Het zou goed zijn om voor een andere interpretatie van het leiderschap van corporaties te pleiten: dienend, inspirerend, lerend en tegelijkertijd ook zakelijk en realistisch.’ Verder een inkijkje in de volkshuisvesting in Suriname en antwoord op de vraag: hoe houden we de betaalbaarheid betaalbaar? Maarten Vos, Luiten Plekker en Marja Elsinga rekenen voor wat een stelsel van meer marktconforme huren, waarbij de uiteindelijke huur afhankelijk van het inkomen wordt vastgesteld, betekent voor de betaalbaarheid van de sociale huursector.
Verder betoogt Léon Muller dat een inkomenstoets de huizenmarkt juist nog meer op slot zet. En de belangrijkste sleutel tot succesvol risicomanagement ligt in het op regelmatige basis kwantificeren van risico’s zodat projecten vergelijkbaar worden, legt Walter Wind uit.
Uit onderzoek van onder meer Mérove Gijsberts blijkt dat niet-westerse migranten in zwarte wijken minder vaak omgaan met autochtone Nederlanders dan niet-westerse migranten in gemengde en witte wijken. Het effect van zwarte wijken werkt bij autochtone Nederlanders precies andersom.
_H13495.jpg)
Studentenhuisvesting blijft een zorgenkindje, staat te lezen in het nieuwe nummer van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Amsterdam, Leiden en Delft hebben nog altijd een ‘zeer gespannen’ woningmarkt voor studenten. Een Nationaal Akkoord, binnenkort in de Tweede Kamer, moet hier verandering in brengen. Op de H-woorden huurregulering en hypotheekrenteaftrek mag geen taboe rusten, stelt Rob Mulder van Vereniging Eigen Huis. Houd alles tegen het licht, vindt hij, om een visie op de woningmarkt voor de lange termijn te ontwikkelen. Sociale samenhang in de buurt leidt tot minder overlast, stelt Kirsten Visser in het Onderzoeksdossier van het tijdschrift.
De verklaring voor de vraaguitval op de koopmarkt moet voor een belangrijk deel worden gezocht in de ontwikkeling van de overwaarde, schrijft André Buys in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting.
En voor wie nog hoop heeft op een snel herstel: de overspannen koopmarkt van een aantal jaren geleden, die we bijna als normaal waren gaan ervaren, zal niet snel meer terugkomen.
Heeft ‘wonen’ nog prioriteit van het nieuwe kabinet? “Er is enige vrees dat het wonen tussen de andere beleidsdossiers van het ministerie het ondergeschoven kindje zal worden,” erkent Mathieu van Rooij van Bouwend Nederland.
In het onderzoeksdossier van het tijdschrift aandacht voor de Multi-Attribuut Utiliteit methode, die nuances geeft aan voorkeuren in woonwensenonderzoek.
Het nieuwe nummer van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting bevat een pleidooi voor nieuw leiderschap. ‘Corporaties zullen meer met minder moeten doen. Dat vraagt om creativiteit, gestroomlijnde werkprocessen en bovenal leiders die dit kunnen aansturen,’ vindt Gerrit van Vegchel, redacteur van het tijdschrift.
Misschien wel een van de meest ondoorzichtige elementen van de hypotheekmarkt: de beloning van het financieel intermediair die voor de koper van een woning de hypothecaire lening regelt. De klant dacht dat hij een gratis en onafhankelijke dienst afnam maar kreeg feitelijk met een gevalletje ‘gedwongen winkelnering’ te maken. Nieuwe regelgeving zou daar per 1 januari 2010 definitief een eind aan moeten hebben gemaakt. Maar is dat ook zo?
We stoppen veel (fysische) energie in onze gebouwde omgeving. Laten we de energie die er al is ook benutten, vindt Séverine Louf (Alynia Consult). Het is tijd voor de herintroductie van de ’S-Factor’ in de bouw: spiritualiteit_H13495.jpg)
Tijdens de komende regeringsperiode moet je vanwege de broosheid van de huizenmarkt de koopmarkt met rust laten en de verhoging voor huurwoningen vaststellen op het inflatiepercentage plus 2%. Dat is het advies van Hugo Priemus en Peter Boelhouwer aan de politiek in het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. ‘2011-2015 moet je vooral benutten om een meerjarige hervorming van het totale woningmarktbeleid voor te bereiden en zowel economisch als juridisch uit te werken.’ Verder in het tijdschrift aandacht voor de kersverse antikraakwet: ‘Wij zijn bang dat door deze wet leegstand toeneemt en daarmee tevens het vandalisme rond die panden,” zegt een betrokkene. Sloopurgenten verhuizen naar amper betere buurten, zo blijkt uit het onderzoeksdossier.
De woningmarkt mag dan muurvast zitten, CPB en CSED hebben onderzocht wat veranderd zou moeten worden. Maar wat vinden deskundigen eigenlijk van hun bevindingen? In het nieuwe Tijdschrift voor de Volkshuisvesting schrijft Jan van der Schaar: “Het geboden eindperspectief lijkt mij niet de basis te geven voor de zo noodzakelijke politiek en maatschappelijk gedragen lange termijn committering,” Dit als reactie op het CSED-rapport. Over het CPB-onderzoek is Hugo Priemus is helder in zijn stellingname: “Het CPB heeft van vele economische onderwerpen verstand. Maar op het terrein van de gewenste governance van woningcorporaties heeft het CPB zichzelf overtuigend gediskwalificeerd.” Verder schrijft Jan Wachtmeest in het tijdschrift dat corporaties zich de afgelopen jaren groot en ‘belangrijk’ hebben gemaakt. Maar het kan, net als vroeger, simpeler en goedkoper als de taak van de corporatie minder uitgebreid, doelgerichter en overzichtelijker wordt.
Landelijke verkiezingen, het H-woord, de Europese beschikking, ze komen alle aan bod in het nieuwe nummer met het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Daarnaast is er aandacht voor een methode waarbij je nog beter de wensen van de woonconsument in beeld kunt krijgen. Columnist Pascale Bartels (Tiwos) stelt voor de woonlasten te laten bepalen door draagkracht. Uit de knelpuntenmonitor woningproductie blijkt de veelheid aan regelgeving en (beroeps)procedures als een van de belangrijkste knelpunten wordt ervaren door gemeenten en marktpartijen – of de economie nu goed draait of niet.
Klik hier voor de inhoudsopgave.
Tijdschrift voor de Volkshuisvesting in een nieuw jasje!
Een grotere diversiteit aan artikelen en een eigentijdse vormgeving. Dat zijn de belangrijkste veranderingen aan het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting, dat nu verschijnt. De grotere diversiteit aan artikelen zit onder meer in de column met als thema ‘volkshuisvesting anno 2010’ van steeds wisselende columnisten en de reportage of interview over een actuele kwestie op het gebied van bouwen en wonen. Daarnaast brengt de fotorubriek Hoe woont Nederland in beeld hoe verschillend dat wonen kan zijn. Gebleven zijn de degelijke artikelen waar het tijdschrift z’n naam en faam aan ontleent. Daarnaast springt de andere vormgeving van het tijdschrift in het oog: strakker, meer aandacht voor beeld en vooral toegankelijker. Want uitgever Nirov wil met het vernieuwde tijdschrift ook meer lezers bereiken en nieuwe abonnees aantrekken. Gerichte acties zullen de verschillende doelgroepen hierop attenderen.
Inhoudsopgave:
05 Voorwoord (te downloaden)
Redactioneel
Marja Elsinga
06 Reportage (te downloaden)
Hoe verkoop je een huis?
Eric Harms
11 Column
Vechten, verliezen of innoveren?
Jaap de Gruijter
20 Achtergrond
Anders omgaan met krimp
Co Poulus en Anne-Jo Visser
26 De mening van
Mijn buurjongen…
Fulco Treffers
42 Fotorubriek
Hoe woont Nederland?
De Mammoet
53 Onderzoeksdosssier
Verdichting heeft een grens
Van Dam, De Groot & Crommentuijn
Een herhaling van de crisis op de woningmarkt zoals begin jaren tachtig, kan zo weer gebeuren. Dat stelt onderzoeker Maartje Martens in het artikel getiteld ‘De implosie van een woningmarkt’ in het laatste nummer van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Haarfijn zet ze uiteen wat er momenteel gaande is op de woningmarkt. ‘Wanneer het vertrouwen in de woningmarkt is hersteld en hypotheekfinanciering weer ruim beschikbaar is, zullen we met relatief gemak uit deze door de kredietcrisis veroorzaakte dip geraken. Tenminste, dat denken we.’ Ook interessant: loting wordt steeds vaker gebruikt voor het verdelen van sociale huurwoningen. Wat blijkt: bij loting hebben meer woningzoekenden kans op een woning.
De gevolgen van de kredietcrisis zullen nog jaren voortduren, zo schrijft Hugo Priemus in het nieuwste Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Op basis van bevindingen van Amerikaanse onderzoekers en het IMF concludeert Priemus dat de kans ‘levensgroot’ is dat ook in Nederland bijvoorbeeld de neergang op de vastgoedmarkt hevig zal zijn en jaren zal duren. Daarnaast in dit nummer onder meer aandacht voor het belang van internet voor corporaties, de Bijmermonitor voor stedelijke vernieuwing en voor de nieuwste voorstellen van minister Van der Laan. Volgens Leks Verzijlbergh blijft de sector met deze voorstellen hangen tussen het private en publieke domein.
Kun je de woningmarkt in beweging krijgen in een tijd als deze? Ja, staat te lezen in het nieuwe nummer van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Door middel van een interventiefonds waarmee je de bouwproductie garandeert. Geef een ontwikkelaar een afnamegarantie, zodat zijn afzetrisico nihil is en hij zijn projectfinanciering kan regelen. Een andere mogelijkheid is het verhogen van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG), zoals inmiddels is gebeurd. Maar waarom werkt dat? “Het neemt in de huidige woningmarkt de onzekerheid en angst bij woningkopers en banken weg en grijpt zo direct in op de oorzaak van de wegvallende vraag naar woningen.” Verder in het tijdschrift: waarom ouderen tevredener over hun buurt zijn dan jongeren en waarom migranten het liefst in een gemengde wijk wonen.
"Een van de kernproblemen van de woningmarkt is toch de hypotheekfinanciering," zegt Johan Conijn, bijzonder hoogleraar Woningmarkt. "Je hoort van makelaars in toenemende mate dat die stagneert. Terwijl hypotheken wel de brandstof zijn van de woningmarkt. Naarmate de banken in het verstrekken daarvan steeds terughoudender worden, komen er steeds minder transacties tot stand. En uiteindelijk gaat de markt daar kapot aan."
Maar ook aandacht voor Koopgarant - wat schiet je op met de keuze tussen kopen en huren - en de betrouwbaarheid van woonbehoefteonderzoek: doen mensen echt niet wat ze zeggen?
Eigenwoningbezit is in de eerste plaats een middel om een dak boven je hoofd te hebben en niet een bron van financiële zekerheid als alternatief voor overheidsuitgaven aan sociale zekerheid. Dat is een van de lessen van de financiële crisis in Azië tien jaar geleden, die nu ook voor Nederland opgaat. Het lijkt er steeds meer op dat degenen die zich aan de marge van de woningmarkt bevinden er verstandiger aan doen te huren dan zo snel mogelijk de markt op te gaan. Net als in Azië is het tijdperk van geloof in vastgoed als een object dat alleen maar in waarde stijgt, met als gevolg een snelle toename van het eigen woningbezit, ten einde. Zulke tijdperken zijn er al eerder geweest en in de jaren tachtig is in Nederland wel gebleken dat huizenkopers en beleidsmakers kort van memorie zijn.
Dat in een gezamenlijk document expliciet wordt verwoord dat de corporaties (ook) het publiek belang dienen en dat derhalve voldoende grond voor een publiekrechtelijk gefundeerd toezicht bestaat, dat is winst van het rapport van de Stuurgroep Meijerink. Het instituut corporatie komt echter niet ten principale aan de orde, aldus Jan van der Schaar in zijn analyse. Het debat over de kritiek dat corporaties te zeer in de luwte werken en te veel op autonomie zijn gericht, wordt met ‘Meijerink’ niet beëindigd.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Het verheffen en verbinden van mensen zijn twee kernfuncties van de verzorgingsstaat en zijn samen te vatten als ‘empowerment’. Maar hoe kun je mensen ‘wapenen’ en activeren vanuit het huisvestingsbeleid? Wat de rollen zijn van de buurt, de wijk en de stad, en hoe kan de rijksoverheid daarbij faciliteren? Vier auteurs geven hun visie hierover in nummer 6 van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. “Het altijd gaat om de juiste balans tussen paternalisme en zelfsturing. Empowerment vraagt subtiliteit,” zegt Radboud Engbersen. Iedere wijk/buurt moet een positief fysiek herkenningspunt hebben dat kan bijdragen aan de cohesie in een buurt, is de stelling van Cock Hazeu. Volgens Arjen Zandstra hebben we in Nederland een woonbeleid dat zich meer richt op het organiseren van solidariteit tussen groepen dan op het bevorderen van de keuzemogelijkheden van individuen. “Corporaties zijn dan wel niet verantwoordelijk voor de wijken, ze kunnen wel zelfstandig besluiten dat zij proberen partijen bij elkaar te brengen om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken,” aldus Lenny Vulperhorst.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Wijkidentiteit en branding worden steeds vaker ingezet als instrumenten bij de herstructurering of herontwikkeling van wijken. Branding wordt gebruikt om de identiteit van een wijk neer te zetten, nieuwe bewoners en investeerders aan te trekken en een gevoel van trots en saamhorigheid bij bewoners teweeg te brengen. Uit onderzoek in het Witte de Withkwartier in Rotterdam blijkt echter dat bewoners merkbeleving heel anders kunnen beleven dan deze bedoeld is. De opzet was een nieuwe identiteit tot stand te brengen door ‘kunst en cultuur’ centraal te stellen in de wijk. Door het aantrekken van geschikte ondernemers en bescheiden brandingactiviteiten is geprobeerd deze nieuwe identiteit te creëren. Voor een deel is dit ook gelukt. De wijk wordt geassocieerd met kunst en cultuur. De belangrijkste associatie voor bewoners en ondernemers is echter ‘gezelligheid’. Ook wordt de wijk geassocieerd met horeca. En dat is niet zo gek met het grote aantal horecagelegenheden in het Witte de Withkwartier.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Er zijn aanzienlijke etnische verschillen in eigenwoningbezit. Ook uit de jongste gegevens blijkt dit weer. Vooral Marokkanen zijn maar zelden huiseigenaar. De etnische verschillen blijven overeind na correctie voor inkomen, opleidingsniveau, huishoudenssamenstelling en leeftijd en worden niet alleen gevonden voor de feitelijke, maar ook voor de gewenste eigendomssituatie.
Wat cijfers: het eigenwoningbezit is vooral onder Surinamers en Turken de afgelopen jaren snel gegroeid: onder Surinamers van 15 naar 27 procent tussen 1994 en 2002, onder Turken van 7 naar 20 procent, onder Marokkanen van 4 naar 8 procent, onder autochtonen van 48 naar 56 procent. Bij Turken en Marokkanen is er ook in gewenste eigendomssituatie een aanzienlijk verschil met autochtonen. Gezien de omvang van dit verschil, en ook die van het verschil tussen Turken en Marokkanen onderling, is het zeer onwaarschijnlijk dat dit volledig wordt veroorzaakt door het anticiperen op discriminatie. Er moeten dus haast wel etnische verschillen in woonvoorkeuren zijn.
Tien jaar geleden werd de aanzet gegeven om particulier opdrachtgeverschap (PO) in de woningbouw te stimuleren. Het geeft de woonconsument meer zeggenschap bij het ontwerpen en laten bouwen van de eigen woning. Het doel - een derde van de nieuwbouw PO vanaf 2005 tot 2010 - blijkt echter bij lange na niet gehaald. Sinds het rijksbeleid PO wil stimuleren, loopt het aandeel PO terug. Naar de oorzaken van deze vrij negatieve beleidsresultaten blijft het nog in hoge mate gissen en blijft het rijk zelf ook vrij stil. Te weinig vrije kavels waren en zijn een grote belemmering voor meer PO, vooral in stedelijke regio’s. Het aanbod van vrije kavels is vanouds gericht op het dure segment van vrijstaande woningen op grotere kavels. In woningmarkten van veel stedelijke regio’s doet de krapte nog een schep bovenop de grondprijzen. Vooral daar gaat het geringe aanbod aan vrije kavels gelijk op met hoge grondprijsniveaus.
_H13495.jpg)
Het woonbeleid van Amsterdam in de komende jaren kenmerkt zich door veel nieuwbouw en een grondige transformatie van de woningmarkt. Het wil zo mensen die wooncarrière willen maken voor de stad behouden, potentiële vertrekkers aan zich binden en de stad toegankelijker maken voor starters.
De hervormingen in de volkshuisvesting die halverwege de jaren negentig zijn doorgevoerd, zijn een groot succes. Tenminste wel als je ze afmeet tegen de destijds geformuleerde doelstellingen. Door de bruteringsoperatie en verzelfstandiging zijn de overheidsuitgaven sterk afgenomen en van centrale sturing is nauwelijks meer sprake. Toch is de overheid niet tevreden en is er kritiek op de woningcorporaties. Hierdoor zijn veel corporaties gefrustreerd en denken sommige aan privatiseren. Maarten Veraart schetst in het nieuwste nummer van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting de (on)mogelijkheden van opting out in de volkshuisvestingssector. Dit doet hij aan de hand van een analyse van het huidige sturingsmodel en ervaringen met privatisering in andere sectoren. Daarnaast in dit nummer onder meer aandacht voor de dubbelrol van gemeenten op de grondmarkt, de huisvestingsproblemen en het economisch belang van arbeidsmigranten en de resultaten van de herstructurering in de Rotterdamse wijk Hoogvliet.
Het lijkt soms alsof de wijkenaanpak het complete debat over bouwen en wonen overheerst. Inderdaad weten de massamedia het wijkennieuws te vinden en is minister Vogelaar door haar veertigwijkenaanpak een van de bekendste ministers in het kabinet. Maar eigenlijk is de wijkenaanpak niets anders dan een concrete vertaalslag van tal van volkshuisvestingsdossiers. De redactie van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting vond het hoog tijd worden om een aantal van deze dossiers uit te lichten. Zo gaat Jan van der Schaar in een mooi en gedegen artikel in op het huurbeleid en de maatschappelijke gevolgen die keuzes hierin hebben. Carlinde Adriaanse neemt het sociale klimaat van buurten onder de loep aan de hand van de a-typische wijk Buitenveldert in Amsterdam. Na lezing van dit nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting kunt u beter gefundeerd uw gedachten laten gaan over de wijkenaanpak.
Hoe meer de politiek het laat afweten, hoe eensgezinder het maatschappelijk middenveld. Afgaande op de steun voor het VROM-raadsadvies over de woningmarkt zou je deze stelling kunnen verdedigen. In ''Tijd voor keuzes, perspectief op een woningmarkt in balans'' wordt de noodklok geluid over de woningmarkt. Hij zit vast en gaat steeds vaster zitten. Hoe langer deze situatie blijft voortduren, hoe groter de schade die wordt aangericht, zowel binnen als buiten de vastgoedsector. De VROM-raad doet concrete voorstellen om uit het moeras te komen. Woonbond, IVBN (de organisatie van vastgoedbeleggers) en Vereniging Eigen Huis onderschrijven de hoofdlijnen van het advies van harte. Het VROM-raadsadvies en de reacties daarop worden belicht in het nieuwste nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Daarnaast onder meer aandacht voor het (schijn?)akkoord tussen minister Vogelaar en Aedes, schokkend gebrek aan gemeentelijke visie op de probleemwijken en woningtellingen die niet blijken te kloppen (maar die wel in diverse onderzoeken worden gebruikt).
Het zal altijd wel lastig blijven om goede regels op te stellen voor hybride organisaties als corporaties. Enerzijds dienen ze het publieke belang, anderzijds opereren ze in een omgeving waar de wetten van de markt gelden. Europese regelgeving omtrent mededinging maakt het nog complexer. Beleggerskoepel IVBN heeft onlangs een klacht ingediend bij de Europese Commissie over oneigenlijke staatssteun die corporaties zouden ontvangen.
Hugo Priemus gaat in het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting uitgebreid in op deze klacht. Ook rond de krachtig ter hand genomen wijkenbenadering cirkelen wezensvragen. Waar draagt de wijkaanpak nu aan bij en is het wel de meest effectieve manier om problemen aan te pakken? Ook de keuze van de veertig wijken van minister Vogelaar staat ter discussie. Sako Musterd, Wim Ostendorf en Wouter van Gent tonen met gedegen onderzoek aan dat de ''objectieve'' criteria niet tot de meest effectieve keuze hebben geleid.
Een wijk als merk zien, het lijkt niet de meest voor de hand liggende kijk. En kun je er bijvoorbeeld een beslissing over sloop of renovatie op baseren? In het nieuwste nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting wordt aan de hand van de Haagse wijk Mariahoeve aangetoond dat dit mogelijk en zinvol is. Met ''wijk-branding'' komen de kwaliteiten en eigenaardigheden scherper in beeld. Daarnaast wordt in het tijdschrift een wetenschappelijke studie toegelicht over de kloof tussen verhuizen en de verhuiswens. Soms geven mensen aan te willen verhuizen en doen ze het niet en vice versa. Doordat deze verschillen buiten beeld blijven bij de meeste woononderzoeken, leidt dat uiteindelijk tot onderschatting van de vraag naar goedkope woningen en zorgwoningen.
De wijkaanpak staat in de belangstelling als nooit tevoren. Minster Vogelaar van Wonen en Integratie heeft veertig wijken aangewezen die op speciale aandacht kunnen rekenen. Het nieuws was nog niet uit of er werden al kanttekeningen geplaatst bij de keuzecriteria. In het nieuwe nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting wordt uitgebreid aandacht besteed aan het beleid van het kabinet Balkenende 4 (geanalyseerd door Hugo Priemus) en de wijkaanpak. Hoe moet je het niet doen en hoe juist wel? Wanneer gaat het mis en wanneer gaat het goed?
Op 15 februari ging het Amsterdamse Bos en Lommerplein na driekwart jaar weer open voor winkeliers en marktlieden. Zwaktes in de bouwconstructie zijn volledig hersteld. Is het daarmee einde verhaal en kunnen we rustig gaan slapen? Helaas niet, zo constateert Hugo Priemus in een artikel. Kijkend naar het bouwproces en de vergunningverlening is de kans groot dat op andere plekken ook onvolkomenheden aan het licht zullen komen. Priemus doet een aantal aanbevelingen om herhaling te voorkomen. Met aandacht voor het meten van maatschappelijke prestaties van woningcorporaties en een doorwrocht artikel over de toegenomen samenhang tussen de marktprijs en de WOZ-waarde van woningen.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Recentelijk mag de volkshuisvesting zich verheugen in een bovengemiddelde belangstelling van economen. Met name de vraag waarom de woningmarkt niet naar behoren functioneert (en wat daaraan te doen valt), is onderwerp van analyse. Zo''n blik ''van buiten'' werkt verfrissend maar behoeft ook nadere duiding van de vakgemeenschap. In het zojuist verschenen nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting komen de professionals uitgebreid aan het woord, onder de noemer ''naar een volwassen woningmarkt''. De Nirov discussiedagen Bouwen en Wonen vormden de onderlegger voor dit themanummer. De meest geschikte papers die voor de discussiedagen werden geschreven, zijn in bewerkte vorm gepubliceerd. Het geheel levert een mooi overzicht op van de huidige discussie over deze actuele kwestie.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Een afgetreden minister, een quasi-missionair kabinet, landelijke verkiezingen op til. Van de dossiers huurbeleid en fiscale behandeling van de (koop)woning is het volstrekt onduidelijk welke kant het op zal gaan. De verkiezingsuitslag kan bepalend zijn maar misschien ook niet. En dan nog een woningmarktvisie waarvan aan de houdbaarheidsdatum ernstig wordt getwijfeld. Nee, de woningmarkt bevindt zich niet bepaald in rustig vaarwater. Er moet iets gebeuren maar wat? Om - op papier althans - enige orde in de chaos te scheppen heeft het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting een fors themanummer aan de woningmarkt gewijd. Onder anderen Peter Noordanus, Hugo Priemus, oud-wethouder Duco Stadig en Frank van Loon (Vereniging Eigen Huis) laten hun licht schijnen.
Als de volkshuisvesting een heilligencultus zou kennen, zou wijlen staatssecretaris Ennaeus Heerma daar zeker deel van uitmaken. Hij heeft met de verzelfstandigingsoperatie van woningcorporaties de sector grondig, succesvol en duurzaam hervormd. Zijn Nota Volkshuisvesting in de jaren negentig is een bewierookt beleidsstuk.Maar nieuwe ontwikkelingen vragen toch om nieuwe oplossingen die Heerma niet kon voorzien. Dit constateert Jan van der Schaar (RIGO/ UvA) in een artikel in het nieuwste nummer van het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting. Ook in andere artikelen worden zaken aangeroerd die, buiten het bouwwerk van Heerma om, om een oplossing vragen. Zo is daar het concreet maken van de maatschappelijke doelstelling van corporaties, uiteengezet door George de Kam e.a. Ook is er een internationale vergelijking over het taakveld van corporaties.
(deze editie is helaas uitverkocht)
In dit Tijdschrift voor de Volkshuisvesting aandacht voor de zogeheten ''Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek'', kortweg de Rotterdamwet. Deze wet geeft de gemeente Rotterdam de mogelijkheid om kansarme vestigers te weigeren uit bepaalde wijken. Dit beleid is bepaald niet onomstreden, vooral de effectiviteit staat ter discussie. In het themanummer wordt het onderwerp van diverse kanten belicht. Hugo Priemus laat weinig heel van een advies dat de Raad van Economische Adviseurs (REA) onlangs uitbracht over de woningmarkt. ''Onvolledig, eenzijdig en onvoldragen'', zo typeert Priemus het advies.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Er is weer een nieuw nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting uit. Daarin onder meer een uitgebreide beschouwing over het huurbeleid door Jan van der Schaar (RIGO/ UvA). Na de dynamiek van de laatste tijd is het goed om alles op een rijtje hebben en de zaken van een afstandje te bekijken. Woningcorporaties hebben ook in de toekomst heel wat te kiezen wat betreft het huurbeleid. Ook het grondbeleid komt uitgebreid aan bod. In de nieuwe Grondexploitatiewet zijn heel wat onvolkomenheden uit het verleden weggenomen maar worden er ook weer nieuwe geschapen, zo betogen Walter Vroom en Herman de Wolff. De praktijk van gebiedsontwikkeling zoals die begon in het Spaanse Valencia, wordt naar de nieuwste inzichten vergeleken met de Nederlandse praktijk: welke elementen zouden een verrijking voor Nederland betekenen? En er is nog veel meer te lezen in dit nummer. Bevolkingsdaling, strategisch voorraadbeleid, institutionele beleggers, Te Woon, zijn enkele van de onderwerpen die aan de orde komen.
(deze editie is helaas uitverkocht)
Zojuist is weer een nieuw nummer van Tijdschrift voor de Volkshuisvesting verschenen. Een bijzonder nummer dit keer omdat het tijdschrift (ruim) tien jaar bestaat. Op de voorkant zijn oude voorkanten afgebeeld en bij alle artikelen zijn citaten van oude artikelen geplaatst. Die geven vaak een verrassende kijk op de huidige vakdiscussies. Soms denk je: wat is er veel veranderd sinds die tijd en soms denk je: wat is er weinig veranderd sinds die tijd. De in december verschenen Beleidsbrief van minister Dekker over de sociale-huursector komt uitgebreid aan bod in het tijdschrift. En nog een bijdrage over gebedsruimten voor nieuwe migranten in Den Haag met een aantal foto''s. De huisvesting is vaak zeer krap en de bouwkundige kwaliteit ver onder de (Nederlandse) maat.