In het debat over de woningcorporaties wordt regelmatig kritiek geuit op hun maatschappelijkeprestaties. Gezien het vermogen dat corporaties bezitten, verwachten critici bijvoorbeeld een hogere nieuwbouwproductie. Deze kritiek geldt vaak de hele corporatiesector.

Tussen de corporaties bestaan echter grote verschillen in de manier waarop zij invulling (kunnen) geven aan hun rol als maatschappelijk ondernemer. In het debat, maar ook bij het toezicht op de corporaties door het Rijk, zou meer rekening moeten worden gehouden met de lokale omstandigheden waar corporaties mee te maken hebben. Ga naar rapport (7,53 MB).

Streekplannen (of in sommige provincies: provinciale omgevingsplannen) geven zicht op de ruimtelijke ontwikkelingen voor de komende tien jaar. Met de toegenomen decentralisatie van het ruimtelijk beleid in de Nota Ruimte, is de betekenis van het provinciale ruimtelijke beleid nog groter geworden.

Het digitaliseren van streek- en omgevingsplannen is al vergevorderd. Alle op dit moment geldige streek- en omgevingsplannen zijn digitaal beschikbaar. Een landsdekkend, onderling vergelijkbaar en digitaal beeld van deze plannen bestaat op dit moment echter nog niet. Wel wordt er in het kader van het VROM-programma ‘digitaal uitwisseling in ruimtelijke processen’ (DURP) aan gewerkt om ruimtelijke plannen (waaronder streek- en omgevingsplannen) technisch uitwisselbaar te maken. DURP voorziet echter (nog) niet in een inhoudelijke afstemming in bijvoorbeeld legenda-eenheden. Daarom zijn de zeer diverse plannen in dit rapport weergegeven op basis van nieuw opgestelde geüniformeerde legenda-eenheden. Hiermee heeft het PBL een landelijk beeld van mogelijke ruimtelijke ontwikkelingen in de nabije toekomst als input voor ruimtelijke modellen en voor monitoringsdoeleinden. Ga naar rapport (4,94 MB).

De Natuurbalans is een jaarlijkse rapportage van het Planbureau voor de Leefomgeving(PBL) over de ontwikkeling van de kwaliteit van natuur en landschap in het licht van hetgevoerde beleid.

De Natuurbalans verschijnt elk jaar in september tijdens de presentatie van de rijksbegroting door het kabinet. Dat is hét moment voor het kabinet om de ambities uit het regeerakkoord te vertalen in beleidsprioriteiten. Het is ook het moment voor de Tweede Kamer om hierop te reageren. De Natuurbalans 2008 staat in het teken van het thema ‘water’. De Milieubalans 2008 zal tegelijkertijd met de Natuurbalans verschijnen. Het PBL wil met deze twee balansen het kabinet en de Tweede Kamer relevante informatie aanreiken ten behoeve van de begrotingsbehandelingen. Ga naar rapport (6,25MB).

Op 22 mei 2007 is de Wijziging Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie in de Eerste Kamer behandeld. Dit wetsvoorstel beoogt de gemeenten een meer op de eisen van vandaag toegesneden publiekrechtelijk instrumentarium te bieden voor kostenverhaal, verevening en locatie-eisen bij particuliere grondexploitatie. Naar aanleiding hiervan heeft Minister Cramer van VROM het Kadaster gevraagd naar de mogelijkheid om vanuit de kadastrale registraties inzicht te kunnen krijgen in de activiteiten en verworven rechten van partijen op de grondmarkt en de grondposities die deze partijen inmiddels hebben ingenomen. Het Kadaster kan in beeld brengen welke partijen welke koop- of optieovereenkomsten hebben gesloten voor welke percelen. Dit alles voor zover deze overeenkomsten bij het Kadaster zijn geregistreerd. Gebruik maken van de bij het Kadaster beschikbare data kan dus een belangrijke bijdrage leveren aan het verkrijgen van een transparantere grondmarkt. Ga naar rapport (3.69 MB).

In Nederland wijken we steeds vaker uit naar gebieden die onze voorouders links lieten liggen. De goedebouwgronden zijn zandgronden, de slechte bouwgronden bevatten veel klei en veen. In gebieden met slappe gronden worden gemeenten, bedrijven als burgers met de nadelen hiervan geconfronteerd. Voor de gemeenten zijn de onderhoudskosten aan rioleringen en aan kunstwerken en wegen groot door verschillen in de zetting van de ondergrond. Netbeheerders lopen schade op aan kabels en leidingen en burgers moeten regelmatig hun tuinen ophogen omdat die anders het afvoerputje van de woonwijk worden. In dit rapport worden onderwerpen als consolidatie, restzettingseisen, oplossingsmethodieken nader toegelicht. Ga naar rapport (10.7 MB).

Concentratie van verstedelijking en verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, beide doelen van de Nota Ruimte, staan op gespannen voet met elkaar. Door nieuwbouw binnen of dichtbij de bestaande steden wordt het moeilijker de stedelijke luchtkwaliteit verder te verbeteren of te zorgen voor voldoende groen in de omgeving. Dat blijkt uit de studie 'Monitor Nota Ruimte. De eerste vervolgmeting', die het Ruimtelijk Planbureau en het Milieu- en Natuurplanbureau uitbrengen. Ga naar rapport (4,83 MB).

Om de Nationale Landschappen op lange termijn te kunnen behouden en ontwikkelen is meer continuïteit in het (rijks)beleid noodzakelijk dan tot nu toe in Nederland het geval is. Het beschermen van waardevolle cultuurlandschappen is een proces van lange adem. Het is dan ook van belang dat het beleid voor de beschermde landschappen duurzaam wordt verankerd. Dat kan door de belangrijkste doelstelling voor beschermde cultuurlandschappen vast te leggen in de wet.
Uit de Nieuwe Kaart zijn de functievlakken van projecten en gemeentelijke plannen geselecteerd. Met de selectie uit de NK zijn de geplande uitbreidingen binnen en in de nabijheid van de nationale landschappen weergegeven. Ga naar rapport (9,63 MB).

De erfenis van incourante bedrijventerreinen langs de snelweg, zoals in de Randstad, ontbreekt. De aanvankelijke achterstand kan nu als een voorsprong worden gezien. Juist in een tijd dat de kwaliteit van de leefomgeving steeds belangrijker wordt voor de vestiging van huishoudens én bedrijven, kan Overijssel haar sterkste troefkaart uitspelen: een gevarieerd en aantrekkelijk landschap, goed bereikbaar en in de directe nabijheid van stedelijke centra. De A1 is hiervoor één van de belangrijkste visitekaartjes. Voor het vestigingsklimaat van de provincie is het van grote waarde om juist deze kwaliteit uit te spelen. Ga naar rapport (6,03 mb).

Nederland is volledig ingericht, maar niet af. Regelmatig komen nieuwe plannen in beeld om delen van Nederland aan te passen: verbreding van de kuststrook, opgespoten eilanden, aanpassingen aan het IJsselmeer, bouwen in diepe polders, meer ruimte voor het water van de rivieren. De lijst is lang. Centraal staat de behoefte aan meer ruimte: meer ruimte voor woningen en bedrijven, voor energiewinning en transport, voor het water en voor de natuur. Ook klimaatverandering is steeds meer een drijvende kracht achter het willen veranderen van Nederland. We willen de ruimte om goed te wonen en te werken in een veilige en mooie omgeving, en dit alles op een duurzame manier.

Al die plannen zijn onderdeel van de discussie over de toekomst, waar we in dit land naar toe willen en hoe we dat kunnen bereiken. De discussie moet worden gevoed met feiten zonder dat de discussie zich op die feiten richt. Door zorgvuldig om te gaan met de feiten en de context waarin ze worden gepresenteerd, kan men op de kennis vertrouwen zodat de aangereikte kennis de problematiek verheldert. Ga naar rapport (2,41 MB).

Nederland is een mooi land met een rijke variatie aanlandschappen en landschappelijke overgangen. Deze zijn internationaal zeldzaam en mede daarom zeer waardevol. Door de unieke ligging aan de delta en de eeuwenlange strijd tegen het water in het dichtbevolkte lage land, is het landschap in sterke mate door de mens gemaakt. De cultuurhistorie is leesbaar in bijvoorbeeld ontginnings- en verkavelingspatronen, historische verdedigingslinies en nederzettingenpatronen. Het Nederlandse landschap is voortdurend in beweging. Dat maakt het extra interessant en waardevol. De bevolkingsdruk en de strijd tegen het water hebben er toe geleid dat Nederland als geen ander land ruimtelijk geordend is. Toch woedt er nu in Nederland een maatschappelijke discussie over verrommeling van het landschap. Ga naar rapport (9,87 MB).

Landbouw heeft een belangrijke rol als drager van het Nederlandse cultuurlandschap. Deze rol kan in de toekomst onder druk komen te staan. Landbouw verdwijnt in de Nederlandse situatie nooit ‘vanzelf’, maar alleen door verstedelijking, aanleg van infrastructuur of natuurontwikkeling en dergelijke. De mate waarin ruimtelijk beleid aanstuurt op behoud van de grondgebonden landbouw is dus bepalend voor het behoud van de landbouw.
Met de selectie van gemeentelijke plannen uit de Nieuwe Kaart wordt aangetoond dat de geplande bebouwing in een groot aantal nationale landschappen tot een sterkere groei zal leiden dan landelijk het geval is. Tevens vermindert de “openheid” als de bouwplannen gerealiseerd worden. Ga naar rapport (1,89 MB).

De afgelopen decennia heeft de toekomst van Schiphol meerdere malen op de ruimtelijke en politieke agenda van Nederland gestaan. Een nieuwe discussie over de toekomst van Schiphol is aanstaande. Het kabinet streeft ernaar om de internationale concurrentiepositie van de mainport Schiphol in relatie tot de omliggende Randstad te versterken. Het heeft de luchtvaartsector gevraagd om medio 2007 te komen met voorstellen voor de capaciteitsuitbreiding van Schiphol voor de periode 2015-2025. Met deze studie wil het RPB input leveren voor deze nieuwe discussie.
De ruimtelijke dynamiek rond Schiphol wordt in kaart gebracht met de plannen uit de Nieuwe Kaart die betrekking hebben op wonen, werken, groen en water. Ga naar rapport (11,3 MB).

In Nederland is op een klein oppervlak ruimte nodig voor wonen, werken en mobiliteit, terwijl tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving en de groene ruimte behouden moet blijven. Om de beschikbare ruimte zo effectief mogelijk te benutten, kunnen alle functies en kwaliteiten inclusief de extra wateropgave ten gevolge van klimaatverandering, het beste gelijktijdig en in samenhang worden bezien. Deze studie laat zien hoe optimalisatie van ruimtelijke toedeling van functies een zo duurzaam mogelijk Nederland op kaart kan zetten.
In het onderzoek is gebruik gemaakt van scenario’s. Deze zijn onder andere gebaseerd op plannen en beleid van overheden. Voor de functie werken is een selectie gemaakt van, volgens de provincies, ‘harde’ plannen voor bedrijventerreinen uit de Nieuwe Kaart. Ga naar rapport (10,7 MB).

De panorama's vanaf de snelweg staan in Nederland onder grote druk. De afgelopen jaren is op veel plaatsen de afwisseling tussen bebouwde en open stukken in de snelwegomgeving verdwenen. Van de 1.753 uitzichten blijkt ongeveer de helft door bouwplannen te worden bedreigd. In een derde van deze gevallen kunnen de bouwplannen mogelijk nog worden aangepast en kan dus rekening worden gehouden met het belang van het panorama. Het behoud van de resterende snelwegpanorama's, ofwel de vrije uitzichten vanaf de snelweg, is van groot belang in het kader van de huidige discussie over de verrommeling van Nederland.
De Nieuwe Kaart is gebruikt om te bepalen hoeveel uitzichten in Nederland bedreigt worden door bouwplannen. Er is daarbij onderscheid gemaakt tussen “vaste plannen” en “plannen in ontwikkeling” met de bestemming wonen of werken. Ga naar rapport (13,9 MB).

In de Hoeksche Waard is een bedrijventerrein van 120 hectare netto gepland voor de opvang van havengerelateerde logistieke bedrijven. RPB en CPB hebben op verzoek van de ministers van Economische Zaken en Ruimte en Milieu gezocht naar alternatieven voor deze locatie.
De zachte plannen voor nieuwe bedrijventerreinen die in de Nieuwe Kaart zijn opgenomen, zijn gebruikt in dit onderzoek om alternatieven te vinden voor de Hoeksche Waard. Ga naar rapport (1,78 MB).

Aan de hand van een maatschappelijke kostenbatenanalyse op basis van kentallen is onderzocht of investeren in recreatiemogelijkheden in de Zuidvleugel en in het bijzonder aan de Delflandse kust maatschappelijk loont.
De Nieuwe Kaart is gebruikt om inzicht te krijgen in het toekomstige aanbod van recreatief bruikbaar areaal. Ga naar rapport (695 Kb).

De milieuorganisaties hebben in alle provincies gekeken naar de bestemmingsplannen voor bedrijventerreinen. Ze concluderen dat geen enkele provincie het goed doet. Zo is 30 procent (30.000 hectare) van de bedrijventerreinen verouderd, met leegstand als gevolg.
Uit de Nieuwe Kaart zijn de bedrijventerreinen geselecteerd zoals die in de plannen van gemeenten en provincies zijn terug te vinden. Er is o.a. daarmee een inschatting gemaakt van het aanbod aan nieuwe bedrijventerreinen per provincie. Ga naar rapport (1,65 MB).

De bodem vervult een belangrijke waarde in onze maatschappij. Tot het midden van de jaren ’80 van de vorige eeuw werd niet altijd zorgvuldig omgesprongen met de bodem. Hierdoor is op verschillende plekken in het land bodemvervuiling ontstaan. Aan het beheersen van bodemvervuiling zijn kosten gebonden. De overheid probeert de financiering van bodembeheersing steeds meer aan marktpartijen over te laten. Het kan dan nuttig zijn om projecten op het gebied van vastgoed, infrastructuur of groenontwikkeling te realiseren op de plekken waar van bodemverontreiniging sprake is.
Er is een confrontatie uitgevoerd tussen Nieuwe Kaart en de nulmeting van het Landsdekkend Beeld om te achterhalen waar mogelijke bodemverontreiniging aanwezig is. Er is daarbij gebruik gemaakt van een selectie van alleen “harde” plannen uit de Nieuwe Kaart. Ga naar rapport (1,07 MB).

De gebieden langs de Nederlandse snelwegen zijn de afgelopen jaren in hoog tempo volgebouwd. Deze snelweglocaties ontwikkelen zich tot gewilde vestigingslocaties voor bedrijventerreinen, maar ook voor woonwijken en sportterreinen. Tegelijkertijd bestaat hierover veel onvrede. De snelwegzone slibt dicht, verrommelt en samenhang tussen de bebouwing ontbreekt. Het wordt daarom tijd dat de overheid duidelijke keuzen maakt waar verstedelijking langs de snelweg kan worden versterkt en waar open panorama's moeten worden behouden.
Uit de Nieuwe Kaart worden de ontwikkelingen rondom snelwegknooppunten gehaald. Daarbij is met name gekeken naar de bestemmingen wonen en werken. Ga naar rapport.

 

Het boek gaat in op de betekenis van bundeling van verstedelijking en infrastructuur in verleden, heden en toekomst. Al een halve eeuw blijkt bundeling een ijzersterk concept in de ruimtelijke planvorming. Waarin schuilt de kracht, waarom is het zo bruikbaar gebleken in Nederland? En is er nog toekomst voor bundeling, gezien de trends als toenemende versnippering en automobiliteit?
Er is een selectie gemaakt van de bestemmingen wonen, bedrijventerreinen en kantoorlocaties uit de Nieuwe Kaart. Vervolgens is bekeken in welke mate de geselecteerde ontwikkelingen in de nabijheid van snelwegen, aansluitingen op het hoofdwegennet en stations zijn gesitueerd. Ga naar rapport.

Veel ruimtelijke plannen in Nederland worden momenteel geconfronteerd met bezwaren op grond van het overschrijden van grenswaarden in de Nederlandse regelgeving voor luchtkwaliteit, die voortvloeit uit de Europese Richtlijnen. De staatssecretaris van milieu heeft de Tweede Kamer toegezegd om in september 2005 de Kamer te informeren over de gevolgen van het voorgenomen beleid op het gebied van luchtkwaliteit voor de realisatie van ruimtelijke plannen. Dit onderzoek geeft daar invulling aan.
Er is een selectie gemaakt van nieuwbouw van woningen en bedrijventerreinen (inclusief kantoren) uit de Nieuwe Kaart. 

Het Nederlandse detailhandelsbeleid bevindt zich op een keerpunt in de geschiedenis. Sinds de jaren 1970 is het nationale beleid ten aanzien van de perifere en grootschalige detailhandelsvestigingen erop gericht de ontwikkeling van winkels en winkelcentra aan de rand van de stad af te remmen. Met de Nota Ruimte uit 2004 wordt een andere weg ingeslagen, waarbij de lagere overheden meer zeggenschap krijgen. De vraag komt daar¬mee op of de grootschalige, perifere winkelconcepten die in het buitenland al bekend en beproefd zijn, ook het Nederlandse detailhandelslandschap zullen gaan bepalen.
Uit de Nieuwe Kaart zijn de bestemmingen wonen en werken geselecteerd. Deze zijn gebruikt in de ondergrond van kaartbeelden die een beeld tonen voor 2010. Ga naar rapport (7.09 MB).

De Nederlandse overheid overweegt om, op grond van het voorzorgprincipe, maatregelen te nemen om de blootstelling van de bevolking aan magnetische velden afkomstig van bovengrondse hoogspanningslijnen te reduceren. In deze studie heeft RIVM voor de nieuwbouwplannen die de komende 25 jaar gerealiseerd zullen worden, onderzocht waar een bovengrondse hoogspanningslijn door of dicht langs het plan loopt.
Het onderzoek is uitgevoerd met woningbouwplannen uit de Nieuwe Kaart. Daarbij is onderscheid gemaakt naar hardheid van de plannen. Op basis van de selectie uit de Nieuwe Kaart is bepaald of een bovengrondse hoogspanningslijn het plan doorsnijdt. Ga naar rapport.

In het kader van het nieuwe stadsplan voor Zoetermeer heeft de Gemeente vier ruimtelijke verkenningen uitgezet die een onbevangen blik werpen op de komende opgaven voor de stad. Deze verkenning richt zich op de veranderende verhouding tussen de stad, de regio en de infrastructuur.

Het werken aan een stad is als het lopen van een marathon die als een interval- training wordt uitgevoerd. Een Stad is nooit af. Dat geldt ook voor Zoetermeer. Vanuit dit besef werkt Zoetermeer in stappen aan de groei. De stap die nu gemaakt wordt is de stadsvisie voor 2025. De stadsvisie gaat over Zoetermeer als geheel en moet een kapstok zijn voor de toekomstige grote projecten en een overzicht bieden van het parcours.

Dit boekje geeft een onbevangen visie op de kapstok en het parcours.

Het laat zien waarom Zoetermeer is zoals het is, waarom het nu uitgezette parcours voor de toekomst onoverzichtelijk is, langs welke nieuwe lijnen de weg naar de toekomst kan worden bewandeld, en welke keuzen daarbij gemaakt moeten worden.

Dit boekje gaat over het parcours voor de hele stad, niet alleen over de verversingsplaatsen en de tussensprints.

Het gaat over de grote lijn voor de long run, de lange termijn. Ga naar rapport (5,39 MB).