Wat is uw hartenkreet over de woningmarkt?
Een einde aan de lange wachtlijsten voor een betaalbare huurwoning en koopwoningen zijn ook weer betaalbaar voor starters op de woningmarkt.
We willen een ongedeelde stad en regio en het platteland moet niet alleen voor de rijken kansen op een woning bieden. Een woningmarkt met voldoende kansen voor jong en oud, en zorgbehoevenden.
Vanwege de energieprijzen die niet mee zullen dalen moeten in de huursector woonlasten het vertrekpunt worden in plaats van kale huurprijzen.
Naast aandacht voor woningmarkten met woningtekorten ook aandacht voor vernietigende werking van overschot op de woningmarkt op de leefbaarheid en woningmarkt. Er is nu te weinig aandacht hoe overschotten op de woningmarkt uitpakken. En of en hoe je daar de markt volledig haar werk kan laten doen.
Hoe moet de woningmarkt er in 2014 volgens u uitzien? Denk daarbij aan onderwerpen als verschil koop/huurmarkt, doorstroming, match vraag en aanbod, bouwlocaties etc.?
Een woningmarkt met voldoende aanbod van betaalbare koop- en huurwoningen in randgemeenten en op het platteland en een meer divers aanbod van betaalbare en middeldure koop- en huur in de aandachtswijken in de steden.
De kloof tussen de huur- en koopsector moet kleiner worden door een voldoende groot aanbod van betaalbare koopwoningen. Vraag en aanbod moeten beter op elkaar afgestemd worden door (toekomstige) bewoners meer stem te geven bij ontwikkelen aanbod. Bijvoorbeeld door (collectief) particulier opdrachtgeverschap en het vergroten van de zeggenschap van bewoners bij stedelijke vernieuwing.
Er moeten flinke stappen gezet zijn in het herontwikkelen van bedrijventerreinen en kantoorgebouwen. Binnen de gemeentegrenzen zijn dan nog veel mogelijkheden voor nieuwbouw.
De woningen zelf moeten van goede kwaliteit zijn, duurzaam en energiezuinig en flexibel ingezet kunnen worden voor verschillende doelgroepen. Bijvoorbeeld door het kunnen wijzigen van de indeling van de woning.
Bij stedelijke vernieuwing en de aanpak van wijken moet het accent verschoven zijn van grootschalige sloop naar renovatie en op verbeteren sociale economische positie bewoners en leefbaarheid in de wijken.
Meer bouwlocaties binnen de steden. We zijn voor een open land en groene steden. Dus niet de steden helemaal volbouwen maar groene steden in een ruime jas. Dus meer bouwlocaties binnen en bij de steden aanwijzen.
Welke drie maatregelen moeten er nu en op termijn (volgende kabinet) genomen worden om dit te bereiken?
Nieuwe woningbouwafspraken moeten niet alleen betrekking hebben op de verhouding betaalbare, middeldure en dure woningen en op doelgroepwoningen zoals seniorenwoningen. De minister moet onwillige gemeenten die tegen de regionale afspraken in niet voldoende betaalbare woningen bouwen dwingen (aanwijzing) zich aan woningbouwafspraken te houden.
Huursombenadering invoeren: inflatievolgend huurbeleid op corporatieniveau en meer ruimte voor differentiatie huurstijgingen tussen woningen. Nu stijgen de huren van dure woningen, (veelal geharmoniseerde huurprijzen) absoluut meer dan de prijzen van goedkope (niet geharmoniseerde) woningen met oude (niet geharmoniseerde) huurcontracten.
Mensen die al het volle pond voor de huur betalen gaan ieder jaar nog meer huur betalen terwijl historisch lage huurprijzen slechts langzaam stijgen. Door de huursombenaderingen moet de gemiddelde huurprijsstijging van een corporatie beperkt zijn maar kunnen corporaties meer differentiëren met huurstijgingen per woning. Bijvoorbeeld door de huurders van woningen die minder dan 70% van de maximale huurprijs betalen meer huurverhoging te vragen en huurders die bijna 100% van de maximale huurprijs betalen slechts een hele beperkte of geen huurverhoging opleggen.
Uitwerken van een eerlijker systeem van inkomensondersteuning voor wonen. Inkomensondersteuning voor bewoners die eigendomsneutraal is. De toeslag is gebaseerd op het inkomen en woonbehoefte en afhankelijk van huur- of koopwoning. Op termijn moet systeem woontoeslag de hypotheekrenteaftrek en de huurtoeslag vervangen. Wanneer we inkomensondersteuning voor wonen eerlijker maken moeten we ook de overdrachtsbelasting afschaffen. Daardoor werkt de woningmarkt beter en sluit woningmarkt beter aan bij de flexibiliteit die de arbeidsmarkt vaak vraagt.
Bent u het eens met de volgende stellingen?
Er is geen enkele reden om de woningmarkt anders te behandelen dan welke markt dan ook!
Oneens. Wonen is een eerste levensbehoefte. Het beschouwen van de woningmarkt als iedere andere leidt ertoe dat op de woningmarkt het recht van de sterkste en dus het recht van het meeste geld zal gaan gelden. Door continue schaarste op de markt zal vrije marktwerking altijd leiden tot hoge prijzen in de gewilde delen van het land. Mensen met een lager inkomen hebben dan geen kansen meer op de woningmarkt. De overheid moet er zorg voor dragen dat inwoners in hun eerste levensbehoeften kunnen voorzien en dus de woningmarkt reguleren. Daarnaast zal vrije marktwerking leiden tot concentratie van kansarmen met een laag inkomen in niet gewilde gebieden en hoge inkomens in andere gebieden.
Aantal huishoudens=aantal woningen: er is dus geen ruimteprobleem maar een verdeelprobleem!
Oneens. Er is een groot tekort aan betaalbare woningen. Door de prijsstijgingen in de koopsector worden er in bepaalde delen van het land nauwelijks betaalbare woningen aangeboden. Ook veranderen de woonwensen. Het is niet wenselijk, ook met het oog op de leefbaarheid voor de buurt, dat grote gezinnen in kleine appartementen van minder dan 60 m2 wonen. Zeker in de grote steden is er een absoluut te kort aan betaalbare grotere woningen. Ook zijn er zijn grote regionale verschillen. In veel delen van het land is sprak van grote druk maar in andere delen van het land dreigt leegstand.
Er is voldoende ruimte maar we durven er niet voor te kiezen!
Eens. We zijn voor een open land en groene steden. Steden moeten een ruimere jas krijgen. Maar dat betekent niet dat alle open ruimtes moeten worden volgebouwd. Voordat gemeenten buiten hun grenzen en naar de open ruimte kijken moeten eerst verouderde bedrijventerreinen en leegstaande kantoorgebouwen herontwikkeld worden. Onderzoek toont aan dat het herontwikkelen van bedrijven en industriegebieden heel erg veel extra ruimte oplevert. Dus eerst oude rotzooi opruimen en hergebruiken.
En wat gaat u morgen concreet doen?
Meer bouwlocaties aanwijzen en afspraken maken per regio over aantallen en de betaalbaarheid van te bouwen woningen.
Aanwijzen randgemeenten die onvoldoende betaalbaar bouwen.
Uitwerken van een eerlijker systeem voor ondersteuning van woonlasten (hervormen
huurtoeslag en hypotheekrenteaftrek). Nu voorbereiden zodat volgende kabinet een besluit kan nemen over de hervorming van de woningmarkt.
Inzet nieuw arrangement corporaties.
Energiebesparing stimuleren in bestaande woningen, puntenstelsel aanpassen inflatievolgend huurbeleid omzetten naar inflatievolgend huurbeleid per corporatie (huursom).