In de Volkskrant lees ik het zoveelste bericht over de totaal vastgelopen woningmarkt, een rapport  van het Centraal Planbureau dit keer. Inmiddels zijn alle deskundigen het erover eens: zo kan het niet langer.

Hét grote probleem op de woningmarkt is als bekend de enorme kloof tussen de huur- en de koopsector. De 2,4 miljoen huurwoningen kosten gemiddeld rond de € 375. Terwijl de 3 miljoen koopwoningen inmiddels gemiddeld ruim € 260.000 moeten opbrengen. Daar heb je een inkomen voor nodig van ongeveer € 60.000 bruto per jaar, zeg maar twee keer modaal.

Financiële polsstok
De hele grote groep middeninkomens, tussen de 30.000 en 45.000 euro, verdwijnt in de genoemde kloof, als het ware tussen tafellaken en servet. Voor de sociale huursector is hun inkomen eigenlijk te hoog, maar de financiële polsstok voor het eigen woningbezit is te kort.

Het gevolg laat zich raden: door onvoldoende aanbod in het middensegment én door comfortabele prijzen blijven de middeninkomens zitten waar ze zitten. Waardoor de markt verder verstopt raakt en minder goedkope woningen beschikbaar zijn voor mensen die het echt nodig hebben: starters, alleenstaande ouders, ouderen enzovoorts. Daarnaast is het natuurlijk doodzonde dat – volgens het CPB - meer dan de helft van het totale bedrag dat nodig is om de huren in Nederland laag te houden naar mensen gaat voor wie het eigenlijk niet bedoeld is. Om hoeveel het precies gaat kan je twisten, het CPB houdt het op maar liefst 7,75 miljard euro per jaar!

Corporaties aan de slag
Om hier écht wat aan te veranderen zijn grote ingrepen op de woningmarkt nodig. Inmiddels is iedereen die er een beetje verstand van heeft, ervan overtuigd dat de huidige hypotheekrenteaftrek op de helling moet: het drijft de prijzen op, is een enorm risico voor de staatskas en ook deze subsidie komt terecht bij de mensen die het minst nodig hebben. Maar ook in de huursector zijn behoorlijke aanpassingen nodig.

Van dit kabinet zijn die niet te verwachten, maar corporaties kunnen alvast wél aan de slag. Portaal heeft dan ook een aantal maatregelen benoemd waarmee we méér willen doen voor de ook binnen onze doelgroep groeiende groep middeninkomens, zodat woningen vrij komen voor de lagere inkomensgroepen. We willen méér bouwen, maar tegelijk ook méér verkopen, juist in de prijsklasse die voor hen nog te betalen is. Daarmee worden middeninkomens gehuisvest, zonder dat wij de woningen daarvoor zelf in bezit hoeven te hebben.

Huur op maat
Van de opbrengsten bouwen we (meer) nieuwe huurwoningen terug, die we voor midden- maar ook voor lage inkomens bestemmen. Daarbij gaan we in Amersfoort, samen met collega-corporatie de Alliantie, dit jaar nog experimenteren met een heel nieuw huursysteem “Huur op Maat”. Daarbij wordt de korting die iemand op zijn huurprijs krijgt tijdelijk én afhankelijk van het inkomen. Daarmee doen wij precies wat een wooncorporatie moet doen: we zorgen ervoor dat mensen die het nodig hebben kwalitatief goed kunnen wonen. En gooien geen geld over de balk door mensen die het niet of veel minder nodig hebben in hun woonkosten te subsidiëren. Onze ervaringen geven we door aan de formateur van het nieuwe kabinet, in de hoop dat die kunnen inspireren bij de hervormingen in de woningmarkt die dan onontkoombaar zullen blijken.