Wetten en regels zijn in het leven geroepen om bepaalde doelen te dienen en niet om een doel op zichzelf te zijn. Bijvoorbeeld bestemmingsplannen van de gemeente en de Keur* van het waterschap. Nieuwbouw vraagt soms om flexibiliteit in verlening van vergunningen door waterschappen. Dit om ruimtelijke plannen mogelijk te maken, bijvoorbeeld bij de bouw van een huis op een waterkering. Voorbeelden zoals de hiervoor genoemde kunnen in het beleid van het waterschap als mogelijkheid worden gezien. Beleidskeuzes die binnen het waterschap worden gemaakt, moeten dan wel doorwerken naar de vergunningverleners voor consistentie binnen het waterschap. Maar ook een goede communicatie en samenwerking tussen gemeente en waterschap in het hele planproces bij ruimtelijke ontwikkelingen is onmisbaar. Een belangrijke boodschap tijdens de studiedag van 10 mei: ‘Waterschappers effectief in de RO-keten’.

Communicatie tussen instanties als waterschap en gemeente is van groot belang bij een goede afstemming van ruimtelijke plannen en waterbelangen en een soepel verlopend planproces. Communicatie binnen deze instanties is van minstens zo groot belang als ertussen. Dit lijken open deuren, maar gaat nog vaak genoeg mis. Mr. Peter de Putter (Sterk Consulting) beveelt zelfs aan om in de ontwerpfase van een ruimtelijk project waar je als waterschap bent aangehaakt, vergunningverleners aan te laten schuiven. ‘Zij weten waar ruimtelijke plannen in de uitvoerings- of beheersfase over kunnen struikelen’ aldus De Putter. Voorkomen is beter dan genezen, zowel financieel als procesmatig.

De informele beïnvloedingsmogelijkheden zoals bij elkaar op de koffie komen en praten over wat er ruimtelijk te gebeuren staat binnen een gemeente en waterschap zijn nergens in de wet omschreven. Deze gespreksmomentjes zorgen er wel voor dat de wet niet meer als afdwingmiddel hoeft te worden ingezet, aldus Mr. Marian Braakensiek (Oranjewoud). ‘Bel de collega van de gemeente eens op, zorg dat je bij elkaar aan tafel zit in een zo vroeg mogelijk stadium. Het liefst bij de locatiekeuze’. Breng als waterschap proactief kansen en mogelijkheden voor het water en ruimtelijke belang vooraf in en denk mee in het zoeken naar oplossingen. Als proactief schap wordt het waterschap door de gemeente/ontwikkelaar niet (meer) gezien als hindermacht achteraf, maar als partij die echt wat kan bijdragen. ‘Wetgeving is wel het laatste waar je het van moet hebben’, beaamd De Putter, ‘zeker in een gezonde samenwerking’. Wanneer alle belangen in het begin worden geborgd, is bijvoorbeeld de watertoets slechts een formaliteit. 


* Keur is een verordening van een waterschap of hoogheemraadschap die regelt wat wel en niet mag in of nabij oppervlaktewater en dijken