De Duitse praktijk van herverkaveling is anders dan we in Nederland gewend zijn. Het arsenaal aan wettelijke mogelijkheden is een inspiratiebron voor Nederlandse vakgenoten. Dat bleek tijdens een studiereis op 15 en 16 september in het Duitse Ruhrgebied. De reis werd door het Nirov georganiseerd in opdracht van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling, het Ministerie van I&M en het Ministerie van BZK.

De Nederlandse opgave voor nieuwe woningbouw ligt vooral binnenstedelijk. Ondanks deze focus staat in de praktijk een aantal belemmeringen het proces van binnenstedelijke herstructurering in de weg. De betreffende locaties kampen vaak met vervuilde grond met hoge saneringskosten en een slecht imago. Er is veelal sprake van versnipperd grondbezit, en de macht van grondeigenaren en huurders is groot. Deze factoren samen zorgen voor hoge ontwikkelkosten en langdurig lopende trajecten. Een van de belangrijkste obstakels is het versnipperd grondbezit. Vooral wat betreft binnenstedelijke herstructureringsprojecten met meerdere eigenaren is nieuw instrumentarium gewenst.

In Europa zijn diverse voorbeelden te vinden als het gaat om het vergemakkelijken van herstructureringsprojecten en ruil- of herverkaveling. In Duitsland hanteert men met veel succes de Umlegung, een wettelijk instrument dat helpt het grondeigendom te herordenen op uitleg- en herstructureringslocaties. Bestaande percelen met of zonder bebouwing worden omgevormd tot percelen die beter aansluiten op de plannen. Van tevoren wordt ruimte vrij gemaakt voor openbare voorzieningen. Bij de nieuwe kavelindeling worden zittende eigenaren ingeschakeld, meestal vrijwillig, maar de wet biedt ook mogelijkheden tot verplichte medewerking. Ook kent de Duitse praktijk het principe van de Vereinfachte Umlegung; een lichtere variant die de grenzen tussen aaneengesloten percelen aanpast, zodat deze beter aansluiten bij de bebouwingsplannen.

Tijdens de studiereis naar Duisburg, Essen en Dinslaken  werd de praktijk van de Umlegung verder toegelicht. We zagen de effecten ervan, op groot- en kleinschalige binnenstedelijke herstructureringslocaties. Een uitgebreid verslag komt binnenkort beschikbaar via deze website en de website www.gebiedsontwikkeling.nu 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jooske Baris, projectleider Wonen, via baris@nirov.nl



In een grootschalig voormalig mijnbouwgebied aan de rand van Dinslaken is door Umlegung ruimte gecreeërd voor publieke infrastructuur-ontsluiting, waardoor het voor investeerders aantrekkelijk wordt om daar iets te gaan ontwikkelen.

Op een braakliggend binnenterrein met complexe grondeigendom kon na ‘Umleging’ een kleinschalig woningbouwproject worden gerealiseerd (Essen).


Excursies en studiereizen op maat
Het Nirov organiseer studiereizen en excursies op maat, in binnen en nuitenland. Gaat u op reis met het Nirov, dan bent u verzekerd van goede sprekers, boeiende reisgenoten en bijzondere ontmoetingen. Voor meer informatie over Nirov-reizen kunt u contact opnemen met Jooske Baris, projectleider Wonen via baris@nriov.nl