‘In de rijke traditie van de ruimtelijke inrichting van Nederland ging het altijd over groei, investeringen en uitbreidingen. De essentie van de huidige Eo Wijers-prijsvraag is de opgave die ontstaat nu in grote delen van het land die kwantitatieve groei is weggevallen. Ook als je niets meer te verdelen hebt, moet je strategisch zijn in je keuzen en nieuwe functiecombinaties zoeken.’ Aldus Yttje Feddes, rijksadviseur voor het landschap en voorzitter van de vakjury van de Eo Wijers-prijsvraag 2011-2012, in augustus 2011 op de website van Eo Wijers.

Het thema van de Eo Wijers-prijsvraag 2011-2012 is ‘krimp, energietransitie en ruimtelijke kwaliteit’. Het gebied dat na een uitvoerige voorselectie is gekozen, is de Veenkoloniën. De themakeuze markeert voor Feddes een historische omslag in de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. ‘Sinds de Wederopbouw hebben we in Nederland altijd ruimtelijk ontworpen op basis van groei van de bevolking, de woningvoorraad en de infrastructuur. Maar in grote delen van het land is die groei weggevallen en is er sinds enkele jaren ruimte over. Daarnaast is er nu een heel duidelijk besef dat het gebruik van fossiele brandstoffen moet verminderen en dat we moeten overschakelen op heel nieuwe energiebronnen. Deze constellatie is fundamenteel anders dan de ontwikkeling die ons land decennialang heeft doorgemaakt,’’ zegt de juryvoorzitter.  

Een belangrijke eis is dat prijsvraagdeelnemers de inwoners, ondernemers en bestuurders van de Veenkoloniën bij hun inzending moeten betrekken. Om dat mogelijk te maken zijn enkele 'veenmarkten' georganiseerd waar deelnemers aan de prijsvraag de inwoners konden ontmoeten. Naast ontwerpen en teksten op papier, moeten de deelnemers ook iets, bijvoorbeeld een digitale presentatie of een filmpje, inleveren waarmee zij hun visie kunnen communiceren met een breder publiek dan alleen vakmensen en bestuurders, zodat er ook draagvlak kan worden gecreëerd voor nieuwe ideeën.  

Op vrijdag 6 januari sloot de inzendtermijn voor de prijsvraag. Het was die dag een komen en gaan bij het Nirov van zeer enthousiaste professionals die beslist niet te laat wilden zijn met het indienen van hun bijdrage. Volgens het strikte reglement moest alles anoniem worden ingeleverd. Er zijn 36 inschrijvingen binnengekomen, een aantal waarover Hans Leeflang, voorzitter van de stichting, meer dan tevreden is.  

Aan de vakjury en de streekjury de komende tijd de moeilijke opgave om hier een vervolg aan te geven.