Het grootste succes van het GWL-terrein is de sociale duurzaamheid. Bewoners die elkaar ontmoeten, op elkaars kinderen letten en gezamenlijk het terrein onderhouden. De stedenbouwkundige opzet met autovrije binnenruimte en veel openbare tuinen, heeft hier een bepalende rol in gespeeld. Zo blijkt op donderdag 10 september 2009 tijdens de Nirov/VROM-excursie naar het GWL-terrein in Amsterdam.

Dagvoorzitter Gabriëlle van Asseldonk vat de discussies tijdens de excursie in vier thema's samen; spanning tussen auto en stad, sociale cohesie op maaiveld, nut en noodzaak van bewonersparticipatie en duurzame stedenbouw op verschillende plekken.

Geen standaard nieuwbouwwijk
Moestuinen, fruitbomen, een autovrij binnengebied, een café-restaurant, een hotel en bewoners die elkaar allemaal goed lijken te kennen. Deze nieuwbouwwijk, zeshonderd woningen op 6 hectare voormalig terrein van de Gemeente Waterleidingen Amsterdam, is bepaald geen standaard nieuwbouwwijk.

Sociale duurzaamheid
Wat begon als een idee voor een milieuvriendelijke wijk, blijkt tien jaar na oplevering vooral een succes door de sociale duurzaamheid van de wijk. En de stedebouwkundige opzet met veel groen, zachte maar duidelijke grenzen (bijvoorbeeld hagen) tussen privé en openbare kavels, en de afwezigheid van auto’s heeft daar een bepalende rol in gespeeld.

"Het krachtigste van de wijk is niet de fysieke maar de sociale duurzaamheid",  vindt Dirk de Jager, portefeuillehouder Wonen, Verkeer en Milieu Stadsdeel Westerpark, Amsterdam en tevens bewoner van de wijk. Bewoners letten op elkaars kinderen. Er worden regelmatig activiteiten georganiseerd zoals een voetbaltoernooi. Er is een club van bewoners die samen de fruitbomen snoeien en het fruit plukken.

Succesfactoren
De Jager: "Het succes van de grote sociale duurzaamheid is in belangrijke mate te danken aan de manier waarop de openbare ruimte is ingericht." Auto’s nemen normaal veel plaats in. In deze wijk staat de mens (en niet de auto) centraal. Daardoor komen bewoners elkaar ook veel tegen op het maaiveld en wordt er makkelijk even een praatje gemaakt.

"Met een goed ontwerp hoef je geen hek te maken", meent Martin Hopman, bewoner en voorzitter VVE GWL-terrein. Door de dichte en minder dichte hagen met grote en kleinere openingen is het voor iedereen duidelijk waar openbare tuinen eindigen en privétuinen beginnen.

Andere belangrijke voorwaarden voor het succes van de wijk zijn het goede beheer van de openbare ruimte en de actieve bewonersparticipatie bij ontwikkeling en beheer.

Houten
Als referentie wordt na de wandeling door de wijk een presentatie gegeven over een ander succesvol groen stedenbouwkundig plan, namelijk Houten. De bewoners waren hier in veel mindere mate betrokken bij de ontwikkeling van het plan. Desondanks zijn ze erg tevreden over de groene veilige leefomgeving die is ontstaan doordat het ontwerp uitgaat van fietsers en voetgangers in plaats van automobilisten. De auto is 'te gast'.